
Melike Türk | Bilge Tabirci
ANKARA, TÜRKİYE — Rüyada zelzele, deprem veya yer sarsıntısı görmek, rüya tabircileri tarafından genellikle büyük toplumsal olayların, korkunun, devlet büyüklerinden (sultanlardan) gelecek ağır kararların ve bireysel hayatta yaşanacak sarsıcı değişimlerin habercisi olarak yorumlanmaktadır.
Zelzele, yeryüzünün sabitliğini bozan bir afet olduğu için rüya ilminde de mevcut düzenin sarsılması, sırların ortaya çıkması ve hayatın seyrinin değişmesi anlamına gelir. Rüyanın tabiri; zelzelenin şiddetine, nerede olduğuna, hangi ayda görüldüğüne ve evlerin yıkılıp yıkılmadığına göre köklü değişiklikler göstermektedir. Alimler, bazı durumlarda bu rüyanın mahsul bereketine veya hastalıklardan kurtuluşa dahi işaret edebileceğini belirtmektedir.
Diyanet'in rüya yorumlarına göre rüyada zelzele olduğunu ve her tarafın yıkıldığını görmek, kişinin bir devlet büyüğünden bir felakete maruz kalacağına veya ani bir yolculuk yapacağına işaret eder.
Rüyasında bir zelzele sonucu evinin yıkıldığını ve ev halkı içinden sadece kendisinin kurtulduğunu gören kişinin vefatının yakın olduğuna yorulur. Zelzele nedeniyle insanların sağa sola kaçıştığını ve yere gömüldüğünü görmek ise, o bölge halkının başına gelecek zahmetli bir felakete delalet eder. Ayrıca Diyanet'e göre, evlerin yıkıldığı bir zelzele rüyası, devlet tarafından mallara zam yapılacağına ve insanların maddi sıkıntı çekeceğine de işaret edebilir.
Ünlü rüya tabircisi Nablusi, zelzele rüyasını son derece detaylı bir şekilde, mekanlara ve görüldüğü aylara göre tasnif etmiştir. Nablusi'ye göre zelzele genel olarak "sultandan (devletten) korkmaya" veya bir yerden başka bir yere göç etmeye delalet eder. Zelzele her yerde oluyorsa yaşanacak hadise umumi (genel), belli bir yerde oluyorsa o bölge halkına mahsustur.
Nablusi'nin aylara göre yaptığı zelzele yorumları ise şöyledir:
Mayıs: Halk arasında kavga ve devamlı fitnelere.
Haziran: Gece görülürse şerli kimselerin helakına, gündüz görülürse alimlerin yeni bir makama kavuşmasına.
Temmuz: Şanlı ve ulu bir kimsenin öleceğine.
Ağustos: Zelzele olan yere yönelecek bir düşmana.
Eylül: O yere gelecek garip bir adama ve hastalık (acı) çekilmesine.
Ekim: Hastalığa, hamile kadınların kurtulmasına, hububatta bolluk ve ucuzluğa.
Kasım: Hamile kadınların düşük yapacağına.
Aralık: Şiddetli bir hastalığa, düşmandan kurtulmaya ancak ölüme.
Ocak: Gençlerin öleceğine.
Şubat: Açlığa ve düşük yapmaya.
Mart: Ucuzluk ve bolluğa delalet eder.
Ayrıca Nablusi'ye göre, rüyada zelzelenin bostan (bahçe) veya tarım alanlarında olması, o sene mahsulün çok olacağına ve yaz yemişlerinin bolluğuna işaret eden müjdeli bir durumdur. Zelzele yüzünden evler yıkılırsa, inşaat sanatkarlarının ve ustaların çok para kazanacağına da yorulur.
Molla Cami'nin yorumları da Nablusi ve Diyanet ile büyük benzerlikler taşır. Molla Cami'ye göre zelzele genel bir korku ve göç işaretidir. Rüyada dağların sarsıldığını veya yerinden ayrılıp tekrar yerine geldiğini görmek, bölge halkına isabet edecek şiddet ve korkuya yorulur.
Molla Cami, zelzeleyi aynı zamanda "feryat etmeye, karmakarışık sözlere, can sıkıcı haberlere ve sırların meydana (ortaya) çıkmasına" bağlar. Bazı durumlarda ise rüyada hissedilen hafif bir yer sarsıntısı, kişinin iş ve geçim hayatında meydana gelecek beklenmedik bir canlılığa (hareketliliğe) işaret edebilir. Kıtlık olan bir yerde zelzele olması ise, o toprakların yeniden ihya olacağına (canlanacağına) delalet eder.
İhya kaynaklarına göre yer sarsıntısı (deprem); hamile bir kadının çocuğunu düşürmesine, bir bölgeden diğerine göç etmeye ve bölgeye isabet edecek musibetlere yorulur. Depremde bazılarının ölüp bazılarının sağ kaldığını görmek, salgın hastalığa veya oraya devlet adamlarının gelmesine işarettir. İhya ayrıca, yerin sarsılarak batmasını dinin emirlerini terk etmeye ve çölleşmeye yorarken, yerin dürülmesini (katlanmasını) ise işleri sonuçlandırmaya ve amel işlemeyi terk etmeye delalet olarak açıklar.
Zelzelenin ötesinde, rüyada yerin yarıldığını veya çöktüğünü görmek daha ağır tabirleri beraberinde getirir. Seyyid Süleyman'ın Kirmani'den aktardığına göre; arzın (yerin) yarılıp çöktüğünü görmek, o bölgenin zalim bir yöneticinin zulmüne uğrayacağına, kuraklık tehlikesine veya büyük bir musibete (düşman istilası) işarettir.
Yerin yarılıp içine düştüğünü gören kişi günahkar ise, bir belaya çatar veya dönemeyeceği bir yola gider. Ancak rüya sahibi dindar ve hayırsever biri ise, bu rüya evliliğe yorulur. Yerin yarılıp hayvanları yuttuğunu görmek büyük kavimlerin sonuna, ağaçları ve bağları yutması ise veba veya kolera gibi ölümcül hastalıkların yayılacağına delalettir.