Rüyada Rüya ile İlgili Bilgiler Görmek Ne Anlama Gelir? İslam alimlerine göre

Alimler hala bir inceleme konusu olan rüya, insan hayatında mühim

bir rol oynadığı inkar edilemeyen bir gerçektir.

Rüya, her insanın tabii bir ihtiyacı olan uyku esnasında, zihinde be­

liren birtakım düşünce ve hayallerden ibarettir. Rüyayı gören kimse,

gerçekten bu hayal aleminde yaşadığını sanır.

İnsanların uykuda gördükleri ve birbirine benzemeyen sayısız rüyalar,

bazen vukuu bulmuş olayların tekrarlanması, bazen olması arzu edilen­

lerin görülmesi gibi tabii şekillerde olduğu gibi, saçma sapan, aklın

alamayacağı anormal şeyler de görülür.

Rüya görmeyen insan yoktur. Sadece uyandıktan sonra rüyasını

hatırlayamayan insanlar vardır.

Bütün insanları ilgilendiren böyle bir konunun geniş ve tutarlı bir

açıklamaya ihtiyacı vardır. Ne yazık ki mahiyeti itibariyle nesnel şeyler

söyleme imkanı yoktur. Zira rüya, ruh gibi çok soyut bir olaydır.

Düşünce ve akıl da soyut varlıklar olmalarına rağmen, rüya de­

recesinde değillerdir. Sonuçlarından hareketle düşünce ve akılı

kavramak, onları irdeleyip ortaya koymak mümkündür. Ama aynı şeyı

rüya için söylemek mümkün değildir.

Rüya ruhi hayatın mühim bir parçasıdır.

Bir insanın bütün hayatı tıpkı bir ceviz kabuğu gibi bir rüya içine

toplanabilir.

Rüya, insanoğlunun kendini tanımaya başladıktan sonra hayal gü­

cünü faaliyete geçiren ruhi bir olaydır.

Kontes Sirkof'un, rüya hakkında yazdığı bir eserden aldığımız şu

satırlar dikkate şayandır:

"Bazıları rüyanın insan muhayyelesinin doğurduğu birtakım heze-

yanlar ve evhamlardan ibaret olduğuna inanırlar. Halbuki bu yanlış bir

inançtır. İnsan uyuduğu zaman cesedin bağlarından kurtulan ruh muhak­

kak ki büyük bir rol oynamaktadır.

Rüyalar, uyanan adamın düşünceleridir, onları gizlibir kuvvet iyiliğimiz

için faaliyete getirmiştir. Onun için her rüyanın bir manası ve kendine has

bir yorumu vardır."

Eski Mısırlılar, Güldaniler, ibraniler rüyaların geleceği haber verdiğine,

rüyanın sihirli bir kuvvet olduğuna inandıkları için. rüya tabirini bir bilgi

dalı haline getirmiş ve onu bir hayli genişletmişlerdi.

Hazret-i Yusuf'un hikayesi bunun en bariz bir delilidir.

Hz. Yusuf henüz çocuk iken rüyasında on bir yıldızla güneş ve ayın

kendisine secde ettiklerini görmüş ve bunu ertesi gün babası Hz.

Yakub'a anlatmış, o da bu rüyayı tabir etmiş ve Hz. Yusuf'un büyük bir

makama erişeceğini ve on bir kardeşiyle ana ve babasının, önünde

hürmetle eğileceklerini söyl?yerek, bunu şimdilik kardeşlerinden

gizlemesini istemişti.

Aradan yıllar geçmiş, Hz. Yusuf, Mısır Firavununun sarayında, tabir

edip gerçek Çıkan rüyaları sayesinde büyük bir makama geçmiş ve

meşhur hikayesinde belirtildiği gibi, Mısır'a gelen kardeşleri ve ana ba­

bası huzurunda baş eğmişler ve böylece çocuk iken gördüğü rüya

hakikat olmuş.

Eski çağlarda, rüyaya büyük önem veren insanlar, ondan faydalanma

yoluna gitmişlerdi. Öyle ki rüya tabircilerinden uygun bir netice almadan

savaşa bile gitmezlerdi.

Büyük İskender, seferlerinde daima yanında birkaç rüya tabircisi

bulundururdu.

Onlara, gördüğü rüyaları tabir ettirip ona göre hareket ederdi. Bir

rivayete göre, muhasara ettiği bir kentin zaptı uzayınca bur-dan

vazgeçmek istemiş, fakat o sıralarda gördüğü bir rüyayı tabir eden

yorumcuların zaferin yakın olduğunu söylemeleri üzerine savaşa devam

etmiş ve gördüğü rüya gerçekleşerek kaleyi fethetmiş...

Rüyayı iki yönden ele almak gerekir.

a) İnanç açısından

b) Bilim yoluyla.

İnanca göre rüyayı ele aldığımızda üç çeşit rüya karşımıza çıkar.

1- Rahmani·(doğru) rüyalar.

2- Şeytani rüyalar.

3- Günlük olayların etkisiyle veya vücudun rahatsızlığı sonucu

meydana gelen rüyalar.

Bunları sırasıyla açıklayalım:

1- Rahmani Rüyalar Yüce Allah'ın müjde veya korkutma

mahiyetinde melekler aracılığıyla uyuyanların ruhlarına ilham ettiği

rüyalardır.

Bu rüyaları yüce Allaha bilgi vermek ya da gelecekle ilgili olaylar hak­

kında bir işaret olmak üzere kullarına gördürür.

Yüce Allah'ın indirdiği vahiylerin bir kısmı Peygamber (sav)

efendimize bu şekildeki rüyalar vasıtasıyla gelmiştir.

Bu rüyalar haktır ve bunlara inanmak gerekir.

Kur'an-, Kerim'de de açık olarak bu çeşit rüyalardan söz edilmektedir.

Hz. İbrahim (as)'in oğlu Hz. Yusuf (as)'la ilgili rüyasında ve

Peygamberimizin Hu-deybiye'den önce gördüğü rüyada olduğu gibi.

Bu çeşit rüyaları daha çok peygamberler görmüşlerdir. Ancak normal

kullar da görebilirler. Bu rüyalar kimi zaman bir olayı müjdelerler, kimi

zaman da bir günahı ya da meydana gelecek bir felaketi uyarıcı olarak

gelirler.

Bu doğru rüyalar, daha çok abdestli ve dualı olarak uykuya yatıldığı

zaman, seher vaktinde, sabah namazından sonra ve kutsal gecelerde

(kadir gecesi, bayram ve cuma geceleri v.b.) görülen rüyalardır.

İnanmamız gereken rüyalar bu çeşit rüyalardır.

2- Şeytani Rüyalar İnsanları üzmek, onları korkutmak ve kötü

düşüncelere sevk etmek için şeytan tarafından telkin edilen zararlı

rüyülardır: Yüksek bir

yerden düşmek, köpek tarafından ısırılmak, şehvetli ve sapıkça şeyler

görmek gibi.

Bu çeşit rüya gören uyandığında telaşa kapılmamalı, rüyanın

kötülüğünden Allah'a sığınmak, yataktan kalktıktan sonra güzelce

abdest alıp iki rekat namaz kılmalı ve fakire sadaka vermelidir.

Sadakalar, gelecek belalara engel olurlar.

3- Günlük Olayların Etkisiyle Meydana Gelen Rüyalar: Yukarıda

saydığımız iki çeşit rüya dışında bir de günlük olayların veya sıkıntı ve

hastalıkların etkisiyle meydana gelen rüyalar vardır.Beyinde,

gördüğümüz, duyduğumuz, okuduğumuz, hayal ettiğimiz bir sürü olay

vardır. Bunlar bazen bilinç ve düşünce düzeyine çıkar bazen de çıkmaz­

lar.

Beynin herhangi bir yolla algıladığı bütün olayları derleyip sakladığı

bir hafıza bölümü vardır. Bu hafıza bölümü iki kısma ayrılır:

Biri gerekli olan ve kullanıma hazır bilgilerin kayıtlı bulunduğu işlek

kısım; diğeri de uzun veya kısa sürelerde algılanan bilinçli veya bilinçsiz

her türlü duygunun saklandığı karanlık kısımdır.

Bu karanlık odaya saklanan bilgiler değişik zamanlarda, değişik

sebeplerle, hayal gücünün de yardımı ile çeşitli şekillerde rüyalarımızda

açığa çıkarlar.Bu şekilde meydana gelen rüyalar çoğu zaman hiç bir

anlam taşımayabilecekleri gibi bazende belli şeylerin habercisi olabilirler.

Ancak bu çeşit rüyaların haber verecekleri olaylar gelecekte meydana

gelecek olaylarla ilgili değil, sadece vücut ve beynin sağlığı ile ilgili

gelişmelerdir. Bu gelişmeler olumlu veya olumsuz olabilirler. Mesela

henüz farkına varmamış bulunduğumuz herhangi bir hastalığımızın

belirtisi olabilecekleri gibi sağlık ve neşenin haberciliğini de üstlenebilir­

ler. Fakat bu tür rüyalar genellikle daha önce yaşadığımız olayların

değişik şekillerde ortaya çıkan devamı niteliğindedirler.