Melike Türk | Bilge Tabirci
ANKARA, TÜRKİYE — Rüyada bir zehri ortadan kaldıran, tedavi eden bir ilaç veya panzehir görmek, rüya tabircileri tarafından kişinin yaşadığı sıkıntılardan kurtulacağına, tehlikelerden muhafaza edileceğine ve en önemlisi "korkudan emin olacağına" yorulmaktadır.
Gerçek hayatta panzehir, vücuda giren zehrin yıkıcı etkisini durduran ve hayat kurtaran bir maddedir. Rüya ilminde de bu iyileştirici özellik, kişinin manevi veya sosyal hayatındaki zehirleyici etkenlerden (kötü arkadaşlıklar, günahlar, korkular) kurtulmasını sembolize eder. Özellikle ünlü rüya tabircisi İbn-i Şirin'in bu rüyaya dair yaptığı bir tabir, ilacın rüyadaki kurtarıcı rolünü net bir şekilde ortaya koymaktadır.
İslam alimlerinin ve kaynakların ortak görüşüne göre rüyada zehri gideren ilaç görmek, en temel anlamıyla "korkudan emin olmak" demektir. Bu rüya, rüya sahibinin içini kemiren, kendisini tedirgin eden ve zarar görme endişesi taşıdığı her türlü konudan feraha çıkacağını, ilahi bir güvence altında olacağını müjdeler. Manevi bir şifa olarak kabul edilen bu durum, kişinin kalbindeki şüphelerin silineceği anlamına gelir.
Zehri gideren ilacın tabiri konusunda ünlü rüya alimi İbn-i Şirin (R.H.) hazretlerinin başından geçen tarihi bir kıssa, rüyanın manevi boyutunu ve uyarıcı niteliğini derinleştirmektedir. Rivayete göre bir gün bir adam İbn-i Şirin'in huzuruna gelir ve gördüğü rüyayı şöyle anlatır:
"Ey imam! Rüyamda bir yılan elimin başparmağından ısırdı ve elimin başparmağı şişerek acı ve ıstırap verdi. Bir ilaç alıp ağzıma koyunca acısı zail oldu (geçti)."
Bu rüyayı dinleyen İbn-i Şirin, rüya sahibinin yaşam tarzına dikkat çekerek şu çarpıcı tabirde bulunur:
"Ey Adem, sen günahkâr kimselerle düşüp kalkan birisin. Eğer (rüyanda) ilacın tesiri olmadı deseydin, seni bir şeye temessük etmiş (kötü bir şeye sımsıkı sarılmış ve saplanıp kalmış) zannederdim. Ancak o şeyin ne olduğunu ben de bilmem."
İbn-i Şirin'in bu yorumuna göre; yılanın ısırması ve verdiği acı, kişinin çevresindeki günahkâr insanların verdiği manevi zararı sembolize eder. İlacın rüyada etki etmesi ve acıyı dindirmesi ise, kişinin o günahlardan ve kötü çevreden kurtulma ihtimalinin olduğunu, tövbe ederek selamate (korkudan emin olmaya) kavuşabileceğini gösterir. Eğer ilaç rüyada işe yaramasaydı, kişi o kötü yoldan dönemeyecek ve zarar görmeye devam edecekti.